Skip to Content

เจาะลึก Odoo 19 ORM API: คู่มือสำหรับ Developer ไทย

บทนำ


Odoo Object-Relational Mapping (ORM) คือหัวใจของการพัฒนา Module บน Odoo ทุกเวอร์ชัน สำหรับ Developer ที่กำลังพัฒนาหรือ Customize ระบบ Odoo 19 การเข้าใจ ORM อย่างลึกซึ้งจะช่วยให้เขียน Code ได้ถูกต้อง มีประสิทธิภาพ และบำรุงรักษาง่ายในระยะยาว บทความนี้จะเจาะลึก ORM ใน Odoo 19 ตั้งแต่โครงสร้าง Model การจัดการ Recordset ไปจนถึง Performance Optimization


โครงสร้าง Model และ Inheritance


ใน Odoo 19 Model แบ่งเป็น 3 ประเภทหลัก ดังนี้

Model (models.Model) สำหรับข้อมูลถาวรที่เก็บในฐานข้อมูล TransientModel (models.TransientModel) สำหรับข้อมูลชั่วคราว เช่น Wizard และ AbstractModel (models.AbstractModel) สำหรับ Base Class ที่ไม่สร้าง Table เอง


Odoo รองรับ 3 รูปแบบ Inheritance ที่ Developer ต้องเข้าใจ


Classical Inheritance ใช้ _name ใหม่พร้อม _inherit เพื่อสร้าง Model ใหม่ที่ extend ของเดิม Extension Inheritance ใช้ _inherit เพียงอย่างเดียวโดยไม่ระบุ _name เพื่อแก้ไข Model เดิมในที่เดิม เหมาะสำหรับการ add field หรือ override method และ Delegation Inheritance ใช้ _inherits เพื่อสร้าง Model ที่ delegate field ไปยัง Model อื่นผ่าน Many2one


Field Types และ Computed Fields


Odoo 19 มี Field Types ครบถ้วนทั้ง Basic Types เช่น Char, Text, Integer, Float, Boolean, Selection, Date, Datetime และ Advanced Types เช่น Binary, Image, Html, Monetary รวมถึง Relational Fields ได้แก่ Many2one, One2many, Many2many


Computed Fields เป็นฟีเจอร์ที่ใช้บ่อยในการ Customize ตัวอย่างการเขียน Computed Field พร้อม store และ inverse:


total_amount = fields.Float(compute='_compute_total', store=True, inverse='_inverse_total')

@api.depends('line_ids.price_unit', 'line_ids.quantity')
def _compute_total(self):
    for record in self:
        record.total_amount = sum(
                line.price_unit * line.quantity
                for line in record.line_ids
            )


ข้อสำคัญ: ใน Odoo Studio ที่ใช้ safe_eval sandbox ไม่สามารถใช้ self.total_amount = value ได้โดยตรง ต้องใช้ self.update({'total_amount': value}) แทน


Recordset Operations และ Method สำคัญ


Recordset คือชุดของ Record ที่ ORM จัดการ Odoo 19 รองรับ Set Operations ที่หลากหลาย:


    recordset_a | recordset_b  # Union

    recordset_a & recordset_b  # Intersection

    recordset_a - recordset_b  # Difference


CRUD Methods หลักที่ต้องรู้


create(vals_list) สร้าง Record ใหม่ รับ List of Dict ใน Odoo 19 รองรับ Batch Create ที่มีประสิทธิภาพสูง write(vals) อัปเดต Record ใน Recordset ปัจจุบัน unlink() ลบ Record ทั้งหมดใน Recordset search(domain, limit, order) ค้นหา Record ตาม Domain และ search_fetch(domain, field_names) ค้นหาและดึง Field ที่ต้องการในคำสั่งเดียว ช่วยลด Round-trip


Transformation Methods เช่น filtered(), mapped(), sorted(), grouped() ช่วยให้เขียน Code ที่กระชับและอ่านเข้าใจง่าย


Search Domain และ Domain Class


Domain ใช้สำหรับ Filter Record ประกอบด้วย Tuple ของ (field, operator, value) Odoo 19 แนะนำการใช้ Domain Class สำหรับการสร้าง Domain แบบ Dynamic:

from odoo.osv import expression

    domain = expression.AND([
        [('state', '=', 'sale')],
        [('date_order', '>=', '2026-01-01')],
    ])

รองรับ Relative Date Values เช่น 'today', 'now', '-3d +1H' สำหรับ Domain ที่ต้องการ Dynamic Date Filtering

Command Class สำหรับ One2many และ Many2many

Odoo 19 ใช้ Command Class แทน Integer Tuple แบบเดิม ทำให้ Code อ่านง่ายขึ้นมาก:


   
from odoo.fields import Command

# สร้าง Line ใหม่
vals = {
        'order_line': [
            Command.create({'product_id': 1, 'quantity': 5}),
            Command.link(existing_line_id),
            Command.delete(old_line_id),
        ]
}


Performance: Cache, Prefetching และ flush


ORM ของ Odoo 19 ใช้ Intelligent Prefetching และ Caching เมื่อ Field หนึ่งถูก access บน Record หนึ่ง ORM จะ prefetch Field เดียวกันบน Record อื่นใน Recordset พร้อมกัน ลด Database Round-trip


เมื่อใช้ Raw SQL ร่วมกับ ORM ต้องระวังการ Sync Cache:

self.env.cr.execute("UPDATE res_partner SET active = false WHERE id = %s", [partner_id])
self.env['res.partner'].invalidate_model(['active'])  # หรือ flush_model() ก่อน execute


SQL Class สำหรับ Raw Query ที่ปลอดภัย


Odoo 19 แนะนำการใช้ SQL Wrapper Class สำหรับ Raw Query เพื่อป้องกัน SQL Injection:

from odoo.tools import SQL

query = SQL(
        "SELECT id, name FROM %s WHERE state = %s",
        SQL.identifier('res_partner'),
        'active'
)
self.env.cr.execute(query)

 

Decorators ที่ Developer ต้องรู้


@api.depends('field1', 'field2') กำหนด Trigger สำหรับ Computed Field

@api.constrains('field1') Validate ค่า Field หลัง write/create

@api.onchange('field1') ทำงานบน Form View เมื่อ Field เปลี่ยน (ไม่บันทึก DB)

@api.model ใช้กับ Method ที่ไม่ต้องการ Recordset เฉพาะ

@api.ondelete(at_uninstall=False) ควบคุมพฤติกรรมเมื่อ Record ถูกลบ


สรุปสำหรับ Developer


ORM ใน Odoo 19 มีการปรับปรุง Performance อย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะ Query Planner ที่ลด Round-trip ลงได้ถึง 40% การเข้าใจ Prefetch, Cache Management, Command Class และ SQL Wrapper จะช่วยให้ Module ที่พัฒนามีประสิทธิภาพสูงและปลอดภัยจาก SQL Injection ผู้ที่ต้องการเรียนรู้เพิ่มเติมควรศึกษาจาก Official Documentation และทดลองเขียน Module จริงใน Development Environment


Reference Links:


#Odoo #OdooDeveloper #ORM #Odoo19 #Python #ERP #OdooCustomization #ModuleDevelopment

แชร์โพสต์นี้
แท็ก
ModuleDevelopment ORM Odoo 19 Odoo Customization Odoo Developer
บล็อกของเรา
เก็บถาวร