ภาพรวม — ภาษี 2 ประเภทที่เกิดขึ้น
เมื่อบริษัทในไทยจ่ายเงินให้บริษัทต่างประเทศสำหรับค่า Software License จะมีภาระภาษี 2 ส่วนที่เกิดขึ้นพร้อมกัน:
1. ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (ภงด 54) — ภาษีเงินได้นิติบุคคลที่บริษัทไทยต้องหัก (หรือออกแทน) และนำส่งกรมสรรพากร แทนบริษัทต่างประเทศ
2. ภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภพ 36) — VAT Self-Assessment ที่บริษัทไทยต้องคำนวณและนำส่งเอง เพราะบริษัทต่างประเทศไม่ได้จดทะเบียน VAT ในไทย
ทั้งสองรายการยื่นภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดจากเดือนที่จ่ายเงิน (หรือวันที่ 15 หากยื่นออนไลน์ผ่าน e-Filing)
ภงด 54 คืออะไร และใช้กับ Odoo License อย่างไร?
ภงด 54 ใช้กับการจ่ายเงินได้ประเภท ค่าสิทธิ (Royalty) ให้บริษัทต่างประเทศที่ไม่มีสาขาในไทย ซึ่งค่า Software License ถือเป็นค่าสิทธิตามประมวลรัษฎากร มาตรา 40(3)
อัตราภาษีตามกฎหมายไทยอยู่ที่ 15% ของค่าสิทธิที่จ่าย
⚠️ สำคัญ: ค่า Cloud Hosting (Odoo.sh) ไม่เข้าข่าย ภงด 54 เพราะถือเป็น Business Profit ไม่ใช่ Royalty และ Odoo HK ไม่มี PE ในประเทศไทย
กำหนดยื่นแบบ
| วิธียื่น | กำหนด |
| ยื่นกระดาษ ณ สรรพากรพื้นที่ | ก่อนวันที่ 7 ของเดือนถัดไป |
| ยื่นออนไลน์ (e-Filing) | ก่อนวันที่ 15 ของเดือนถัดไป |
อ้างอิง: ประมวลรัษฎากร มาตรา 70
ลดภาษีจาก 15% เหลือ 5% ด้วยอนุสัญญาภาษีซ้อนไทย–ฮ่องกง
เนื่องจาก Odoo ออกใบแจ้งหนี้จาก Odoo HK Limited (ฮ่องกง) บริษัทไทยสามารถใช้ อนุสัญญาภาษีซ้อนระหว่างไทยกับฮ่องกง เพื่อลดอัตราภาษีหัก ณ ที่จ่ายสำหรับ Royalty จาก 15% เหลือเพียง 5%
เงื่อนไขการใช้สิทธิ์
- Odoo HK Limited ต้องเป็น Tax Resident ของฮ่องกง
- ต้องมี Certificate of Residence (COR) ออกโดย Inland Revenue Department (IRD) ฮ่องกง
- Odoo HK ต้องไม่มีสาขา (PE) ในประเทศไทย
- แนบ COR ประกอบแบบ ภงด 54 ทุกครั้งที่ยื่น
วิธีขอ COR: แจ้ง Odoo HK ล่วงหน้าก่อนวันจ่ายเงิน ให้จัดเตรียมเอกสารจาก IRD ฮ่องกง ดูข้อมูลเพิ่มเติม: IRD Hong Kong — Certificate of Residence
อ้างอิง: อนุสัญญาภาษีซ้อนไทย–ฮ่องกง
สัญญา Odoo ระบุ Gross-Up — คำนวณอย่างไร?
เงื่อนไขสัญญา Odoo Enterprise กำหนดให้ผู้ซื้อ ออกภาษีแทน (Gross-Up) เพื่อให้ Odoo ได้รับเงินเต็มตามใบแจ้งหนี้ ไม่ใช่การหักออกจากยอดที่จ่าย
สูตร Gross-Up
Gross-Up Base = ยอด License ÷ (1 − อัตรา WHT) ภาษีนำส่ง = Gross-Up Base × อัตรา WHT จ่ายให้ Odoo = ยอด License (ครบตามใบแจ้งหนี้)
ตัวอย่าง — Quotation SO2025/XXXXXXX
ค่า License: USD 6,120 = ฿214,200 (อัตรา 35 บาท/USD — ใช้อัตรา BOT ณ วันจ่ายจริง)
| ไม่ใช้ DTA (15%) | ใช้ DTA HK (5%) | |
| Gross-Up Base | ฿214,200 ÷ 0.85 = ฿251,765 | ฿214,200 ÷ 0.95 = ฿225,474 |
| ภาษีนำส่ง ภงด 54 | ฿37,765 | ฿11,274 |
| Odoo ได้รับ | ฿214,200 ✓ | ฿214,200 ✓ |
| ประหยัด | ฿26,491 ต่อปี |
💡 การขอ COR จาก Odoo HK ช่วยประหยัดภาษีได้ถึง ฿26,491 ต่อปี จากกรณีเดียวกัน
ภพ 36 — นำส่ง VAT กรณีรับบริการจากต่างประเทศ
เมื่อบริษัทไทยรับบริการ (License + Hosting) จากต่างประเทศ ต้องยื่น ภพ 36 เพื่อนำส่ง VAT 7% แทนบริษัทต่างประเทศ เรียกว่า Self-Assessment VAT ตามมาตรา 83/6(2)
ตัวอย่างคำนวณ
| รายการ | จำนวน |
| Invoice รวม (USD 7,044 × 35) | ฿246,540 |
| VAT 7% (ภพ 36) | ฿17,258 |
กำหนดยื่นและการใช้ Input VAT
- ยื่น ก่อนวันที่ 7 (หรือ 15 หาก e-Filing) ของเดือนถัดจากเดือนที่จ่ายเงิน
- บริษัทที่จดทะเบียน VAT: นำ Input VAT ไปหักใน ภพ 30 ของเดือนที่ยื่น ภพ 36 ได้เลย (ไม่ใช่เดือนที่รับบริการ)
📌 ตัวอย่าง Timeline: รับบริการ กรกฎาคม → ยื่น ภพ 36 วันที่ 7 สิงหาคม → Input VAT เกิดขึ้นในเดือน สิงหาคม → นำไปหักใน ภพ 30 เดือนสิงหาคม (ยื่นก่อน 7 กันยายน)
อ้างอิง: ประมวลรัษฎากร มาตรา 83/6
สรุป Timeline การยื่นแบบ
สมมติจ่ายเงินวันที่ 15 กรกฎาคม:
| ขั้นตอน | วันที่ | รายละเอียด |
| จ่ายเงินให้ Odoo HK | 15 ก.ค. | วันที่เกิดรายการ |
| วันสิ้นเดือน | 31 ก.ค. | นับเริ่มต้นกำหนด |
| ยื่น ภงด 54 + ภพ 36 (กระดาษ) | 7 ส.ค. | กรมสรรพากรพื้นที่ |
| ยื่น ภงด 54 + ภพ 36 (e-Filing) | 15 ส.ค. | efiling.rd.go.th |
| นำ Input VAT หักใน ภพ 30 | 7 ก.ย. (หรือ 15 ก.ย.) | ภพ 30 เดือนสิงหาคม |
Checklist ก่อนโอนเงิน
- ขอ Certificate of Residence (COR) จาก Odoo HK ก่อนวันจ่ายเงิน
- ตรวจสอบ อัตราแลกเปลี่ยน BOT ณ วันจ่ายจริง
- คำนวณ Gross-Up Base = License ÷ 0.95 แล้วนำส่ง WHT 5% ให้สรรพากร
- จ่ายให้ Odoo HK เต็มจำนวนตามใบแจ้งหนี้ ($6,120 + $924)
- คำนวณ ภพ 36 = ยอดรวม ($7,044) × 7%
- ยื่น ภงด 54 + ภพ 36 ก่อนวันที่ 7 (หรือ 15) ของเดือนถัดไป
- แนบ COR เป็นเอกสารประกอบการยื่น ภงด 54
- นำ Input VAT ไปหักใน ภพ 30 ของเดือนที่ยื่น ภพ 36
อ้างอิงและเอกสารที่เกี่ยวข้อง
| เรื่อง | ลิงก์ |
| ภงด 54 — มาตรา 70 | rd.go.th/publish/6045.0.html |
| แบบ ภงด 54 (PDF) | rd.go.th/20943.html |
| อนุสัญญาภาษีซ้อนไทย–ฮ่องกง | rd.go.th/publish/37749.0.html |
| ภพ 36 — มาตรา 83/6 | rd.go.th/publish/6048.0.html |
| ยื่นแบบออนไลน์ e-Filing | efiling.rd.go.th |
| Certificate of Residence (IRD HK) | ird.gov.hk |
บทความนี้จัดทำโดย Morange Solution Co., Ltd. ผู้เชี่ยวชาญด้านการวางระบบ Odoo ERP สำหรับธุรกิจไทย เนื้อหาเป็นข้อมูลเพื่อการศึกษา กรุณาปรึกษาที่ปรึกษาภาษีของท่านก่อนดำเนินการ
